# Kumru: Türkçe için sıfırdan eğitilen yerli model

Yazar: İbrahim Deniz Sönmez  
Kategori: Türkiye  
Olay tarihi: 10 Ekim 2025 (2025-10-10)  
Olay: VNGRS, Türkçe için sıfırdan eğitilen Kumru dil modelini tanıttı  
Adres: https://ibrahimdenizsonmez.com/yazilar/kumru-turkce-icin-sifirdan-egitilen-yerli-model/

> VNGRS'nin geliştirdiği 7,4 milyar parametreli Kumru, Türkçe için sıfırdan eğitilmiş bir dil modeli. Sıradan bir sunucuda çalışabilmesi ayrı bir önem taşıyor.

Büyük yabancı modellerin çoğu Türkçeyi gayet iyi konuşuyor. Ama Türkçe onların ana dili sayılmaz; eğitildikleri metinlerin büyük kısmı İngilizce. Ekim 2025'in ilk yarısında Türkiye'de hızla yayılan bir haber, bu konuda yerli bir cevap öne sürüyordu.

Yazılım şirketi VNGRS, Türkçe için sıfırdan eğitilmiş Kumru adlı dil modelini tanıttı. Model kumru.ai adresinden denemeye açıldı, daha küçük bir sürümü ise açık kaynak olarak Hugging Face'te paylaşıldı. Haber birkaç gün içinde teknoloji sitelerinden ana akım medyaya taşındı.

## Rakamlarla Kumru

- Ana model yaklaşık 7,4 milyar parametreli; dev yabancı modellerin yanında küçük sayılır.
- Ön eğitim, temizlenmiş yaklaşık 500 GB metin ve 300 milyar token ile 45 gün sürdü; ardından yaklaşık 1 milyon örnekle ince ayar yapıldı.
- Model 16 GB ekran kartı belleği olan bir bilgisayarda çalışabiliyor. Küçük sürümü Kumru-2B yaklaşık 4,8 GB bellekle yetiniyor.
- Bir seferde 8.192 Türkçe token işleyebiliyor; şirket bunu yaklaşık 20 sayfa A4'lük bir belgeye denk düşen bir uzunluk olarak tarif ediyor.
- Şirketin paylaştığı sonuçlara göre Kumru, Türkçe dil işleri için hazırlanmış Cetvel adlı test setinde kendisinden çok daha büyük bazı modelleri genel ortalamada geride bırakıyor.

Son madde için bir not düşmek lazım: Bu sonuçlar geliştiricinin kendi ölçümleri. VNGRS de Kumru'yu ilk sürüm olarak tanımlıyor ve modelin ağırlıklı olarak şirketlere yönelik belge işleme, özetleme ve soru-cevap işleri için geliştirildiğini söylüyor. Şirket, modelin hâlâ geliştirildiğini ve hata yapabileceğini de açıkça belirtiyor.

## Yerli modelin asıl vaadi

“ChatGPT varken yerli modele ne gerek var?” sorusu ilk akla gelen. Bence asıl cevap rekabetten çok verinin nerede durduğuyla ilgili. Bir model sıradan bir sunucuda çalışabiliyorsa, bir hastane, bir belediye, bir muhasebe bürosu verisini yurt dışındaki bir sunucuya göndermeden yapay zekâ kullanabilir. Kişisel verilerin korunması açısından bu küçük bir ayrıntı sayılmaz. VNGRS'nin verdiği örneğe göre Kumru'yu şirket içinde çalıştırmanın donanım maliyeti yaklaşık 2.000 dolar; karşılaştırma için andığı Gemma-3-27B gibi bir modeli çalıştırmak için gereken tek bir H100 kartı ise yaklaşık 30.000 dolar.

Türkçe için özel hazırlanmış bir model, Türkçe metni daha az parçaya bölerek işleyebiliyor. Bu da aynı donanımla daha uzun belgeleri daha ucuza işlemek anlamına geliyor. Türkçenin eklerle uzayan kelimeleri, çok dilli modellerde gereğinden fazla parçaya bölünüyor ve hem hız hem maliyet bundan etkileniyor.

Kumru'yu milyarlarca dolarlık bütçelerle eğitilen dev modellerle her konuda yarışacak bir rakip gibi görmek haksızlık olur. Küçük bir model genel kültür ve güncel bilgi sorularında daha sık yanılabilir. Bir şirketin kendi belgelerini özetlemek ya da müşteri sorularını kendi bilgi bankasından cevaplamak gibi dar işlerde ise hesap değişebiliyor. Türkiye'de sıfırdan bir dil modeli eğitebilen bir mühendis ekibinin bulunması da başlı başına kayda değer.

**Cebe koy:** Yerli ya da yabancı, bir modeli kendi işinizden seçtiğiniz gerçek sorularla deneyerek seçin.

## Kaynaklar

- [VNGRS'den 7,4 milyar parametreli Türkçe LLM: Kumru (Webrazzi)](https://webrazzi.com/2025/10/10/vngrs-den-7-4-milyar-parametreli-turkce-llm-kumru/)
- [Kumru LLM (VNGRS, Medium)](https://medium.com/vngrs/kumru-llm-34d1628cfd93)
- [Yerli yapay zekâ Kumru kullanıma sunuldu (NTV)](https://www.ntv.com.tr/yasam/yerli-yapay-zeka-kumru-kullanima-sunuldu,c6xz0Y1dFUyy_6qIEFpnFw)

---
Yapay Zekâ Günlüğü, İbrahim Deniz Sönmez: https://ibrahimdenizsonmez.com/yazilar/  
Ücretsiz kitap Kim Korkar HAIn Zekâdan?: https://ibrahimdenizsonmez.com/kitaplar/kim-korkar-hain-zekadan/
