# MEB'den okullara yapay zekâ etiği kitapçığı

Yazar: İbrahim Deniz Sönmez  
Kategori: Eğitim  
Olay tarihi: 25 Ekim 2025 (2025-10-25)  
Olay: MEB, “Yapay Zekâ Etiği Tavsiyeleri” kitapçığını yayımladı  
Adres: https://ibrahimdenizsonmez.com/yazilar/mebden-okullara-yapay-zeka-etigi-kitapcigi/

> Millî Eğitim Bakanlığı, öğrenci, öğretmen, veli ve yöneticilere yönelik “Yapay Zekâ Etiği Tavsiyeleri” kitapçığını yayımladı. İnsan merkezlilik öne çıkıyor.

Haziranda bu günlükte Millî Eğitim Bakanlığının 2025-2029 dönemini kapsayan yapay zekâ politika belgesinden söz etmiştik. Belgede yapay zekâ projelerini denetleyecek bir etik kurul kurulması da yer alıyordu. 25 Ekim 2025'te Bakanlık bu belgeye dayanan yeni bir yayın duyurdu: “Yapay Zekâ Etiği Tavsiyeleri” kitapçığı.

Kitapçık, Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü bünyesinde, Yapay Zekâ ve Büyük Veri Uygulamaları Daire Başkanlığının koordinasyonunda hazırlandı. Hitap ettiği kitle geniş: öğrenciler, öğretmenler, yöneticiler, veliler ve eğitim yazılımı geliştirenler. Bakanlığın açıklamasına göre kitapçık, yapay zekânın öğrenme ve öğretme süreçlerinde nasıl kullanılabileceğine dair öneriler sunuyor; farkındalık, sorumlu teknoloji kullanımı ve eleştirel dijital okuryazarlık üzerinde duruyor. Öne çıkarılan ilkeler arasında insan merkezlilik, adalet, fırsat eşitliği, veri güvenliği ve insan onuru var. Yapay zekâ eğitimin merkezine yerleştirilmiyor; öğrencinin çok yönlü gelişimini destekleyen bir araç olarak tarif ediliyor. Öğrencinin akademik gelişiminin yanında sosyal, duygusal ve ahlaki gelişiminin de gözetilmesi isteniyor.

İlke listeleri, kâğıt üzerinde herkesin altına imza atacağı cümlelerden oluşur. Zor olan, onları bir salı akşamı mutfak masasında yapılan ödeve tercüme etmek. İnsan merkezlilik orada, çocuğun yapay zekâyı düşünmek için mi yoksa düşünmekten kaçmak için mi kullandığı sorusuna dönüşüyor. Fırsat eşitliği, ücretli bir aracı kullanabilen öğrenciyle kullanamayanın aynı ölçütle değerlendirilip değerlendirilmediği sorusuna. Veri güvenliği, çocuğun bir uygulamaya adını, okulunu, fotoğrafını yazıp yazmadığına. İnsan onuru ise bir arkadaşın fotoğrafıyla “şaka” diye üretilen bir görselin o arkadaşı nasıl incitebileceğine.

Öğretmenler cephesinde en sık dile getirilen kaygı kopya. Yapay zekâ tespit araçlarına körü körüne güvenmek ise masum bir öğrencinin suçlanmasına kadar gidebiliyor. Sınıfta yazılan kısa metinler, sözlü anlatımlar, “bu cevaba nasıl ulaştın?” soruları, süreci görünür kılan ödev biçimleri olarak bu tartışmada sıkça anılıyor. Kitapçığın okullarda nasıl kullanılacağı, öğretmen odalarına ne kadar ineceği önümüzdeki aylarda görülecek.

**Cebe koy:** Çocuğunuza yapay zekâyı düşünmek için mi, düşünmekten kaçmak için mi kullandığını sorun.

## Kaynaklar

- [MEB'den eğitimde yapay zekâya yönelik etik tavsiyeler (MEB)](https://www.meb.gov.tr/mebden-egitimde-yapay-zekaya-yonelik-etik-tavsiyeler/haber/38766/tr)
- [MEB'den yapay zekâ etiği tavsiyeleri kitapçığı (Nefes)](https://www.nefes.com.tr/mebden-yapay-zeka-etigi-tavsiyeleri-kitapcigi-73984)

---
Yapay Zekâ Günlüğü, İbrahim Deniz Sönmez: https://ibrahimdenizsonmez.com/yazilar/  
Ücretsiz kitap Kim Korkar HAIn Zekâdan?: https://ibrahimdenizsonmez.com/kitaplar/kim-korkar-hain-zekadan/
