Uluslararası Matematik Olimpiyatı’nda işler sade yürür. İki gün, her gün dört buçuk saat, toplam altı soru. Hesap makinesi yok, internet yok; önünüzde bir kâğıt, elinizde bir kalem.
Temmuz 2025’te Avustralya’nın Queensland eyaletinde yapılan olimpiyatın soruları bu kez iki yapay zekâ modeline de soruldu. 19 Temmuz’da OpenAI’dan araştırmacı Alexander Wei, şirketin bir modelinin altın madalya düzeyinde puan aldığını duyurdu. 21 Temmuz’da Google DeepMind, Gemini’nin Deep Think adlı gelişmiş sürümünün aynı başarıya ulaştığını açıkladı. İki model de altı sorudan beşini çözdü ve 42 üzerinden 35 puan topladı. Bu, o yılki altın madalya sınırıydı.
İki duyuru arasında bir fark vardı ve ayrıntı önemliydi. Google DeepMind olimpiyat organizasyonuyla birlikte çalıştı, çözümleri resmî jüri tarafından notlandırılıp onaylandı. OpenAI ise yarışmaya resmî olarak katılmadı; cevaplarını eski olimpiyat madalyalılarından oluşan üç kişilik bir ekibe puanlattı. Modeller, insan yarışmacılar gibi iki adet dört buçuk saatlik oturumda, internet ya da harici araç kullanmadan, çözümlerini düz yazıyla yazdı. Bir önceki yıl Google DeepMind’ın sistemleri, soruların önce uzmanlar tarafından bilgisayarın anlayacağı biçimsel bir dile çevrilmesine ihtiyaç duyuyordu; 2025’teki model ise baştan sona doğal dilde çalıştı. Olimpiyat Başkanı Gregor Dolinar, Google’ın çözümlerini birçok açıdan şaşırtıcı bulduğunu söyledi. İnsan tarafında ise yaklaşık 630 lise öğrencisinden 67’si altın madalya aldı.
Bu haberi bir ay önceki Apple makalesiyle yan yana koyunca tuhaf bir tablo çıkıyor. Haziranda düşünen modellerin uzun, çok adımlı bulmacalarda çöktüğü konuşuluyordu. Temmuzda başka modeller sayfalar süren olimpiyat ispatları yazıyordu. İkisi de doğru olabilir; modeller de yöntemler de sorular da farklı. Yarışmada kullanılan modellerin, herkesin telefonundaki ücretsiz sürümler olmadığını da akılda tutmak gerek.
Velilerin aklına gelen ilk soru tahmin edilebilir: Makine olimpiyat sorusu çözüyorsa çocuk neden matematik çalışsın? Hesap makinesi yaygınlaştığında da benzer bir soru sorulmuştu ve çarpım tablosu okullardan kalkmadı. Olimpiyatta altın puanı alan bir model, bir öğrencinin karşısında rakipten çok, gece yarısı da soru sorulabilen bir antrenöre benziyor.