1 Temmuz 2026’da Anthropic’in en güçlü genel kullanım modeli Claude Fable 5 yeniden açıldı. Kapanması da açılması kadar hızlı olmuştu. Arada on sekiz gün vardı.
Ne oldu
Anthropic 9 Haziran’da iki model duyurdu. Claude Fable 5, şirketin genel kullanım için güvenli dediği ve o güne kadar herkese açtığı en yetenekli modeldi. Uzun ve karmaşık işlerde Opus modellerini geride bıraktığı söyleniyordu. Claude Mythos 5 ise aynı temel modelin bazı korumaları gevşetilmiş hâliydi ve yalnızca siber savunma yapan küçük bir kuruluş grubuna açılmıştı. Fable 5’te ek bir önlem de vardı: Siber güvenlik, kimya ve biyolojiyle ilgili olup filtreye takılan sorular Fable’a değil, bir alt model olan Opus 4.8’e yönlendiriliyordu. Şirket bu korumanın ortalama oturumların %5’inden azında devreye gireceğini tahmin ediyordu.
Fiyat tarafında da bir yenilik vardı. İki modelin geliştirici fiyatı milyon kelime parçası başına girdi için 10, çıktı için 50 dolardı; bu, daha önce yalnızca seçili kurumlara açılan Mythos Preview’un yarısından az bir fiyattı. Fable 5, Pro, Max, Team ve kurumsal planlara 22 Haziran’a kadar dâhildi, sonrasında ek kullanım kredisi isteyecekti. Yani kullanıcıların modeli denemek için iki haftası vardı. Bu sürenin daha üçüncü gününde model kapandı.
12 Haziran Cuma akşamı ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick, Anthropic’e iki modele yabancı uyruklu kişilerin erişiminin durdurulmasını isteyen bir yazı gönderdi. Talimat ihracat kontrolleri kapsamındaydı ve ABD içindeki yabancı uyruklu kişileri de kapsıyordu. Hükümet tarafı, modellerin korumalarını aşan bir yöntemin (jailbreak) ortaya çıktığını öne sürdü; Anthropic bu açığın ciddiyetine itiraz etti. Talimata uymak için şirket Fable 5’i ve Mythos 5’i dünya genelinde bütün müşterileri için kapattı. Opus, Sonnet ve Haiku modelleri açık kaldı.
30 Haziran’da Bakanlık kontrolleri kaldırdı; modeller için artık ihracat lisansı gerekmiyordu. Haberlere göre Anthropic de güvenlik risklerini önceden tespit edip gidermeyi, gelecekteki modeller için standart geliştirilmesine katkı vermeyi ve kötü niyetli kullanımı hükümete bildirmeyi kabul etti. Fable 5, 1 Temmuz’da Claude’un web sürümüne, Claude Code’a, Cowork’e ve geliştirici platformuna kademeli olarak geri geldi. 7 Temmuz’a kadar kullanım, haftalık normal limitin en fazla yarısıyla sınırlandı.
Bir işletmenin gözünden
Bu hikâyenin siyasi tarafına girmeyeceğim. Bir KOBİ ya da yazılım şirketi açısından ise başka bir şey gösteriyor. Kullandığınız yapay zekâ modeli, sizin hiçbir kusurunuz olmadan, ortada teknik bir arıza bile yokken bir gece içinde erişilemez hâle gelebiliyor. Müşteri hizmetini, teklif hazırlamayı ya da kod yazmayı tek bir modele bağlamış bir şirket için on sekiz gün uzun bir süre. Elektrik kesintisine karşı jeneratör, internet kesintisine karşı yedek hat tutan işletmeler bu konuda da benzer bir hazırlık yapabilir. Pahalı bir altyapı gerekmiyor:
- Hangi işinizin hangi modele bağlı olduğunu bir sayfada listeleyin.
- Her iş için en az bir yedek model belirleyin ve onunla arada bir deneme yapın.
- Komutlarınızı ve iş akışlarınızı tek bir sağlayıcıya özel hâle getirmeyin, başka bir modele taşınabilir kalsınlar.
- Müşteriye söz verdiğiniz işlerde yapay zekâ kesilirse elle nasıl devam edeceğinizi yazın.
Bu sefer kesintiyi yaşayanların çoğu en yeni modeli birkaç gün önce denemeye başlamıştı. Bir sonraki kesinti, aylardır üzerine iş kurulmuş bir modelde de yaşanabilir.