Mahallenin eski bakkalı kapanıp yerine pırıl pırıl bir market açıldığında herkes sevinmez. Raflar düzenlidir, kasada sıra yoktur, ama bazı müşteriler yine de eski bakkalın “bugün yüzün düşük” deyişini arar.
Ağustos 2025’te milyonlarca ChatGPT kullanıcısı benzer bir şey yaşadı. 7 Ağustos’ta OpenAI yeni amiral gemisi GPT-5’i tanıttı. Şirket GPT-5’i birlikte çalışan parçalardan oluşan bir sistem olarak anlattı: basit sorulara hızlı cevap veren bir model, zor sorularda uzun uzun düşünen bir model ve hangi soruya hangisinin bakacağına anında karar veren bir yönlendirici. Model ücretsiz kullanıcılar dâhil herkese açıldı. Ücretsiz kullanıcılar sınırlarını doldurunca daha küçük bir sürüme geçiyor, Pro aboneler ise sınırsız kullanabiliyordu.
Yönlendirici fikri, bir hastanenin acil girişindeki triyaj masasına benziyor. Gelen hastaya bakılıyor, basit bir şeyse hemen pratisyene, ciddiyse uzmana gönderiliyor. Kullanıcının artık “hangi modeli seçeyim?” diye düşünmesine gerek kalmayacaktı. En azından plan buydu.
Kâğıt üzerinde daha iyi
OpenAI’ın açıkladığı rakamlar etkileyiciydi. İnternette arama yaptığında GPT-5’in cevaplarında olgusal hata bulunma ihtimali, GPT-4o’ya göre yaklaşık %45 daha düşüktü. Kullanıcıya her dediğinde hak veren, aşırı onaylayıcı cevapların oranı şirketin testlerinde %14,5’ten %6’nın altına inmişti. Gerçek kullanıma benzeyen konuşmalarla yapılan testlerde, modelin yaptığı işi olduğundan farklı gösterdiği aldatıcı cevapların oranı o3’te %4,8 iken GPT-5’in düşünen sürümünde %2,1’e indi. Kod yazma ve sağlık sorularında da daha iyi sonuçlar raporlandı. Şirket sağlık konusunda modeli doktorun yerine geçen bir şey olarak değil, sonuçları anlamaya yardım eden bir ortak olarak konumlandırdı.
Menüden kaybolan model
Lansmanla birlikte GPT-4o başta olmak üzere eski modeller seçim menüsünden kaldırıldı. Tepki çabuk geldi. Kullanıcıların bir kısmı GPT-5’in cevaplarını daha kısa ve daha resmî buldu, bir kısmı ise düpedüz eski modelin sıcaklığını özlediğini yazdı. Bazıları GPT-4o’yu kendi konuşma tarzına alışmış, tanıdık bir arkadaşa benzetiyordu. Aboneliğini iptal ettiğini söyleyenler de vardı.
8 Ağustos’ta Sam Altman, ücretli Plus kullanıcılarının GPT-4o’yu kullanmaya devam edebileceğini açıkladı ve model bu kullanıcılar için “eski modelleri göster” ayarıyla geri döndü. Altman, lansman sırasında modeller arasında geçişi sağlayan sistemin bir süre arızalı olduğunu ve GPT-5’in bu yüzden olduğundan “çok daha aptal” göründüğünü de kabul etti. Plus kullanıcılarının GPT-5 mesaj sınırlarının artırılacağını duyurdu; sonraki günlerde haftada 3.000 düşünme isteğine kadar çıkan bir sınır denendi. Birkaç gün sonra bir de itirafta bulundu: Bazı kullanıcıların belirli bir modele bu kadar bağlanmasının kendisini tedirgin ettiğini söyledi.
Bir yazılımın üslubuna alışmak
Bu olayın en ilginç yanı bence teknik taraf olmadı. İnsanlar bir yazılımın konuşma tarzına alışıyor, hatta bağlanıyor ve bu üslup bir gece içinde değiştiğinde bunu bir kayıp gibi yaşayabiliyor. Küçümsemek kolay, ama hiç de tuhaf sayılmaz. Yıllarca aynı radyo programını dinleyip sunucusu değişince kanalı değiştiren çok insan vardır.
Fark şurada: Radyo sunucusu bir insandır. Sohbet robotunun kişiliği ise bir şirketin ürün kararı ve bir sonraki güncellemede yeniden değişebilir. Şirket tarafında da durum benzer. Bir iş akışı tek bir modelin üslubuna göre kurulduysa, model değiştiğinde o akışın da elden geçmesi gerekiyor. Bu sefer eski bakkal, müşteriler kapıya dayanınca birkaç gün içinde yeniden açıldı. Her seferinde böyle olacağının garantisi yok.