Hafta sonu telefonlarda sessiz bir sıralama değişikliği oldu. 27 Ocak 2025 pazartesi günü DeepSeek’in yapay zekâ asistanı, ABD’de Apple App Store’un ücretsiz uygulamalar listesinde ChatGPT’yi geçip birinci sıraya oturmuştu. Akşama kadar bu küçük değişiklik, borsa tarihinin en sert günlerinden birine dönüştü.
Bloomberg’in haberine göre yapay zekâ çiplerinin en büyük üreticisi Nvidia’nın hisseleri o gün yaklaşık yüzde 17 düştü. Şirket bir günde yaklaşık 589 milyar dolar piyasa değeri kaybetti ve bu, ABD borsalarında tek bir şirketin bir günde yaşadığı en büyük değer kaybı olarak kayda geçti. Diğer teknoloji hisseleri de nasibini aldı.
Bir uygulama bir çip devini neden sarsar
Yatırımcıların kafasındaki hesap kabaca şöyleydi. Şimdiye kadar daha iyi yapay zekâ için daha çok ve daha pahalı çip gerektiği varsayılıyordu. DeepSeek ise iddialı bir modeli çok daha küçük bir bütçeyle, en üst sınıf olmayan H800 ve A100 çipleriyle eğittiğini söylüyordu. Bunlar, Çin’e ihracatı yasak olan H100’lerin gerisinde kalan çiplerdi. Bu doğruysa, herkesin sıraya girdiği pahalı çiplere o kadar da ihtiyaç olmayabilirdi.
İddialar sorgusuz kalmadı. Bazı uzmanlar açıklanan maliyetin yalnızca son eğitim turunu kapsadığını, gerçek toplamın daha yüksek olduğunu hatırlattı. Sonraki günlerde OpenAI de DeepSeek’in kendi modellerinin çıktılarını uygunsuz biçimde kullanmış olabileceğine dair iddiaları incelediğini açıkladı. Ama borsa bazen önce satar, sonra düşünür.
Madalyonun öbür yüzü de var. Bir şey ucuzladığında genellikle daha çok kullanılır. Telefonla konuşmak ucuzladığında insanlar susmadı, saatlerce konuşmaya başladı. Yapay zekâ ucuzlarsa bugün “bize göre değil” diyen esnaf da kullanmaya başlar ve bu da sonunda daha fazla çip, daha fazla veri merkezi anlamına gelebilir. Hangi tarafın haklı çıkacağını şimdiden bilmek mümkün değil.
Kullanıcı tarafında iki şey hemen göze çarpıyor. Güçlü bir rakip çıktığında fiyatlar ve ücretsiz kullanım hakları kıpırdamaya başlar, önümüzdeki günlerde bunu göreceğiz gibi duruyor. Bir de şu var: Bir uygulamanın listede birinci olması, verilerinizi nasıl işlediği hakkında hiçbir şey söylemiyor. İndirme sayısı güven belgesi sayılmaz. “Yapay zekâ” etiketi taşıyan her hisseye heyecanla para yatırmak isteyenler için de o pazartesi iyi bir hatırlatma oldu, çünkü yüzde 17’lik bir düşüş tek bir günde gelebiliyor.